NỖI SỢ

Nỗi sợ là gì?

Là một thứ gì đó cứ đeo đẳng, bám riết lấy tôi trong suốt muôn vàn kiếp kiếp nào đó, cho tới bây giờ, thời điểm ngày 30/7/2015. Nghe thật sợ, nhưng tôi đã đưa ra một vài quyết định, trong đó có việc tự đối thoại với bản thân để tìm hiểu về chính mình, về nỗi sợ hãi, về cái phần xấu xí trong bản thân mình. 

Tôi cho rằng đó là sự xấu xí tôi cần phải lôi nó ra và công bố đó có thể là cách hay nhất hiện giờ mà tôi cho rằng nhờ nó tôi có thể đối diện với chính mình, đối diện với dư luận, mặc dù tôi ngồi đây và nghĩ, thực sự dư luận đối với tôi không quá quan trọng, nhưng mà, tôi biết là tôi đang có chút tự lừa phỉnh mình, tự khoả lấp sự sợ hãi của chính mình bên cạnh sự  tự tin và mạnh mẽ thường trực mà tôi vẫn biết, mọi người biết.

CÁI DANH

Khi nhìn mỗi sự vật - hiện tượng, tôi đều gắn cho nó một cái tên, một vị trí, một màu sắc, một quan điểm hay một phán xét, thậm chí, tôi gắn cho nó địa vị và quyền lực. Tôi gọi tên Anh ấy, chị ấy... đôi khi không phải là trạng thái thông thường, tôi gọi một cách trìu mến khi tôi yêu quý họ, tôi nhìn họ một cách khó chịu khi tôi không ưa họ, tôi thích họ nếu họ khiến cho tôi có lợi ích, tôi ganh đua, ức chế với họ khi họ nói điều không hay về tôi, mặc dù tôi nghĩ là không hay nhưng bản thân họ lại thấy hay, thậm chí rất hay. Như vậy, rõ ràng tôi lấy cái kinh nghiệm phân biệt của người khác để diễn tả lại trạng thái của mình, chứ thực tình, nếu cho tôi đặt tên các các cảm xúc ấy, tôi cũng chào thua. 

Tôi để ý thấy rằng, vài năm trở lại đây tôi cũng đã có nhiều tiến bộ trong việc lấy mình làm trung tâm, tự quan sát chính mình khi bản thân nhìn, nghe, cảm thấy một việc gì đó xung quanh, tôi đã bớt phán xét đi rất nhiều, nhưng chưa hoàn toàn công bằng trong việc ghi nhận thành tích đó. Tôi vẫn tự cho mình là người thông minh, nhanh nhẹn và ứng phó tốt. Nhưng thực chất, để mọi việc tốt theo chiều hướng thuận tự nhiên, tôi chẳng cần tự nhận mình là người thông minh làm gì, tôi chẳng cần phải khăng khăng mình là người nhanh nhẹn và ứng phó tốt làm gì. Phẩm chất nhanh nhẹn, thông minh mà tôi thường lấy làm tự hào đó - làm người ai cũng có, chỉ có điều người thì vin vào đó để huênh hoang, người thì cho đó là điểm mạnh và ra sức tán tụng, đôi khi hoang tưởng, theo ngôn ngữ bây giờ các bạn trẻ hay gọi là "Ảo tưởng sức mạnh". Dẫn tới, bạn đã phần nào đóng lại cánh cửa phát triển, mở rộng nội tâm của mình đối với toàn bộ thế giới này. Đọc đến đây, có người có thể gật gù, tâm đắc và tự cho mình là đúng, mình đã từng nói với ai đó thế rồi mà không ai chịu nhớ ra, chịu tự nhận mình như vậy, rõ ràng mình thật là ghê gớm mà! Thực ra khi bạn nghĩ vậy, cũng chính là lúc bạn mắc vào chiếc bẫy Danh Sắc, chiếc bẫy của những vỏ bọc giả tạo, có hình tướng, hãy đọc và đừng phán xét gì, hãy quay lại soi chiếu chính mình, ứng dụng cho mình để thực hành, hãy thực hành ngay đừng suy xét. 

LÒNG KHOAN DUNG

(còn tiếp)

11 PHÚT - PAULO COELHO

Hôm qua có đọc bản online về Tuyển tập Paulo Coelho - Tác giả cuốn Nhà Giả Kim. Mình đã thực sự không ngạc nhiên khi nghe tự sự của ông về cuộc đời. Thật sự, người ta cần trải nghiệm nhiều thứ như vậy để có thể thăng hoa và viết lên "Những tiếng nói vũ trụ". 

Đọc thêm một vài truyện ngắn bên dưới, có một truyện khiến mình đọc rất say sưa và cũng gây cho mình không ít hứng thú, cảm giác như một chân trời mới hiển hiện, những thông tin về một thế giới mới, một thế giới của những cô gái điếm, nhưng thực sự là một gái điếm chân chính. Cô ta cũng giống như bao phụ nữ khác, dù đẹp dù xấu, họ đều có mong ước một cuộc sống giàu có, lãng mạn bên một người đàn ông đủ sức bao bọc họ, khiến cho cuộc sống của họ được như họ mơ ước. Anh ta phải giàu có, thông minh và khỏe mạnh! :))) 

Chi tiết gây xao động nhất đối với mình, đó là khi cô gái điếm ấy gặp gỡ tình cờ một anh họa sỹ. Kể từ đó, sự tình bắt đầu đi theo mô típ chung của tác giả, là cuộc gặp gỡ định mệnh, cuộc gặp gỡ đem lại tự do tinh thần, đem lại cảm xúc thiêng liêng, đó là tình yêu! 

Cô ấy, hẳn là người phụ nữ lý trí, yêu và thích dựa trên các thông tin thu lượm được một cách trực quan. Việc đầu tiên là biết chắc anh ta giàu có, việc thứ hai là biết chắc anh ta thông minh. Việc thứ ba là biết chắc anh ta đang tự do; Và cơ hội để lợi dụng anh ta đưa cô nàng lên bục danh dự, dựa trên bức chân dung anh vẽ cô, vẽ bằng một thứ ánh sáng riêng chỉ mình cô có, thứ ánh sáng anh ta thật sự cần cho những tác phẩm của mình.

Và hẳn là, anh ta cũng thật tinh tế. Anh nhìn ra thứ ánh sáng của một người tự do, một thứ ánh sáng mạnh mẽ và tinh khiết. Kỳ lạ thay, thứ ánh sáng ấy lại tỏa ra từ một cô gái điếm. Anh biết rất rõ nghề nghiệp của cô, biết rất rõ những cuốn sách cô đang cầm trên tay chỉ là một thứ vỏ bọc giả tạo, đối với anh ta, cái thứ mà cô đang làm và sẽ làm - Nông trang và Tình dục, thực sự là nhàm chán! Đối với cô, đó là sự ngạc nhiên, nó vượt qua tầm hiểu biết của cô về đàn ông, đặc biệt là người đàn ông 29 tuổi thành đạt. Sự thẳng thẳn của anh đã thực sự lôi cuốn cô, sai khiến cô hành động theo cách mà trước đây cô không thường làm.

Phụ nữ, nói một cách thông thường, dù thông minh thế nào, tỉnh táo và lý trí thế nào rồi cũng có lúc rơi vào cạm bẫy do chính mình luôn chăng sẵn, chăng sẵn ra để tránh, cuối cùng vẫn vấp vào đó thôi. 

Con đường đến Santiago là con đường nào? là con đường hành hương, vài nghìn năm nay nó vẫn hiển hiện ở đây, vậy mà cô đâu có biết, thế rồi cô tò mò và hỏi, chỉ vì cần có câu trả lời cho một thứ vốn dĩ cũ rích và không có nhiều tác dụng cho cuộc sống của mình mà cô vẫn lao vào, bỏ qua các quy tắc do chính mình đặt ra để tìm câu trả lời. Và vì con đường đó, họ đã đi dạo, đã trò chuyện, đã phải lòng... 

Anh ta nghĩ đến cô ta, không phải nghĩ đến một con điếm. 

Anh ta nghĩ đến cô ta, là một phụ nữ, một phụ nữ có thứ ánh sáng đặc biệt.

Cô ta nghĩ đến anh ta, nghĩ đến như một người yêu.

Cô ta nghĩ đến anh ta, nghĩ đến như một chân trời mới, chân trời tự do nơi có tình yêu chắp cánh.

Paulo Coelho là như vậy đấy, mỗi cuốn sách của ông, mỗi câu chuyện của ông đều là những lọ thủy tinh chứa đầy những giấc mơ huyền bí, ảo diệu. Nơi câu chữ của ông hiển hiện một thứ ánh sáng trong suốt, trong veo đến độ ta dường như chợt quên đi hiện tại, hòa vào những giấc mơ cùng nhân vật, thông qua nhân vật để tự nghĩ đến mình, đến đời và đến cả vũ trụ quanh ta.

Tôi muốn gọi ông là bác sỹ, hay người kể chuyện nghìn lẻ một đêm cũng được, bởi mỗi câu chuyện của ông, là một cốc nước tinh khiết bồi dưỡng tâm hồn tôi, thắp lửa cho những mạch nguồn để tôi tự tìm thấy chính mình.

Cảm ơn Coelho! :)

TÂM SỰ CHIỀU

Hình như ta đang về, về dần với hư vô, dường như xa mà gần, dường như gần mà xa.

Cõi ấy, hẳn là không u u tịch tịch.

Cõi ấy, hẳn là nhiều ánh sáng vàng kim và xanh lơ. 

Cõi ấy, hẳn là có ta.

Trời hôm nay xám lạm, nhuốm chút u buồn, tịch liêu của một ngày sắp mưa. Phong hôm nay cảm thấy người hơi ốm yếu, tay chân run rẩy một chút, da mặt chảy nhiều dầu và gương mặt nặng nề, hơi phù nơi má, khoé mắt có cục nhử be bé bằng đầu tăm, tóc xù rối bời bởi cái đầu rúc mạnh xuống gối trong cơn đau bụng suốt từ lúc sáng sớm. 

Những ngày thế này, thường Phong hay trở lên ngốc nghếch và khờ khạo, lại còn yếu đuối nữa. Nó thường ngồi yên lặng trên giường hay trên ghế sofa, tay cầm sách đọc lảm nhảm hoặc vớ cái laptop đặt lên đùi và gõ. Những đoạn gõ theo kiểu tản mạn, nhiều khi rất vớ vẩn ấy được ghi lại, chẳng với mục đích gì, chẳng với ý niệm gì, đơn giản chỉ là ghi lại thế thôi.

Ngẫm lại, đúng là trong con người của Phong có một cái thứ gì đó rất dị hợm, nhiều khi điên khùng nhưng vẫn đủ sự nhẫn nại, kiên cường và chịu đựng. Phong không hiểu nổi mình, tại sao nó lại có cái tố chất ấy, nhiều khi nó muốn phá tan sự nhẫn nại đó đi, để như con sóng trào dâng nơi đầu cửa bể, va đập vào những tảng đá lô nhô, nhọn hoắt kia, để xem dòng chảy của nó có bị những tảng đá đó làm chầy xước, tổn thương không. Có một sự sợ hãi nào đó vẫn còn ẩn khuất trong sâu thẳm, không chịu lộ diện để đương đầu.

Ngoài kia trời vẫn thế, nóng nực và ảm đạm. Bầu trời mùa Hè mà không trong xanh, cứ am ám thế! Chẳng phải là Phong ốm nên mới thế chứ, hay vì trời ốm nên Phong thế!

Lại nói một chút về viết lách. Viết có thực sự là sự thật, hay cũng chỉ là sản phẩm tưởng tượng của trí não?

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CƠ THỂ NGƯỜI - NGÔ THANH TRUNG

Thực ra, khi nghe tên cuốn sách này tôi mường tượng ra người ta sẽ vẽ lên mô hình người, rồi hướng dẫn cách sử dụng các bộ phận trong cơ thể để làm gì đó, hay khám phá ra một điều gì đó, đại để như hoạt động của các chức năng và cách sử dụng hiệu quả chẳng hạn. Tuy nhiên, lại rất khác khi đọc, vì đúng là cuốn sách nói về cơ thể người, nhưng không phải là chức năng của tất cả các bộ phận, mà chủ yếu nói về Lục phủ - ngũ tạng, những bộ phận quan trọng nhất cấu thành lên hệ thống Khí - Huyết của cơ thể, khiến cho cơ thể có thể hoạt động tốt và lâu dài. 

Điểm nổi bật tôi nhận được trong quá trình đọc cuốn sách này đó là cảm giác quen thuộc, tôi cảm nhận như tôi đã gặp và quen biết với chủ nhân cuốn sách này rồi, hoặc là tôi đã từng bắt gặp những kiến giải này ở đâu đó trong quá khứ rồi. Tôi đặc biệt yêu thích cái kiến giải về việc để sống tốt, rèn luyện tốt, người ta không hẳn chỉ cần ăn uống - ngủ nghỉ, mà NÊN có một đời sống tâm linh nữa. Đời sống tâm linh ở đây là gì? Có thể là niềm tin về các giá trị sống tích cực, sự tin theo và thực hành một tôn giáo nào đó, chỉ cần điều đó khiến bạn thanh thản, an nhiên thì tất nhiên cuộc sống của bạn sẽ trở lên dễ dàng hơn rất nhiều, tốt đẹp hơn rất nhiều. Dẫn tới sức khỏe của bạn cũng sẽ nhanh chóng được cải thiện. 

Căn cứ vào hoạt động của cơ thể người, Trung Y cho rằng cơ thể có các nhóm chức năng chủ yếu qua sự hoạt động của Lục Phủ - Ngũ tạng. Tất cả các bệnh tật trong cơ thể đều do sự hoạt động không thông suốt của hai nhóm bộ phận này mà ra, đặc biệt là Ngũ tạng (gồm: tâm, can, tỳ, phế, thận). Đối với cá nhân tôi, do mắc bệnh thiếu máu lâu ngày nên người lúc nào cũng cảm giác mệt mỏi, hơi thở không sâu, da sạm và thô. Cho nên, việc đi ngủ sớm sẽ quyết định quá trình tái tạo và sản xuất máu, khiến cho khí huyết đầy đủ, thực hành ngủ sớm dậy sớm liên tục từ 3 tháng, 6 tháng đến 1 năm tự nhiên cơ thể sẽ tràn trề khí huyết, lúc đó cơ thể có thể tăng trọng lượng nhưng hình dáng thì vẫn vậy, việc tăng trọng lượng được ước định là lượng máu trong cơ thể tăng nhưng kích cỡ bộ phận không hề tăng. Ngoài bệnh thiếu máu, các bệnh khác như hen suyễn, đau nhức xương cốt, sinh gai xương, u bướu, ung thư, viêm gan, viêm phổi, viêm mũi dị ứng, bệnh thận, bệnh gout... đều có phát sinh từ việc khí huyết cơ thể kém, cơ thể không đủ máu để thực hiện các chức năng, do vậy phải sử dụng năng lượng dự trữ trong các tế bào để vận hành, dẫn tới bệnh tật ngày càng trầm trọng.

Tác giả còn đề cập đến rất nhiều vấn đề bệnh tật khác, mà mới nghe tên bệnh, thực sự rất sốc, người ta thường mất rất nhiều tiền và thời gian để đi chữa "ngọn" mà không biết "gốc". Gốc là KHÍ HUYẾT, ngọn là BỆNH, là THỂ TRẠNG. Người ta thường nhìn thấy ngọn mà không biết thực chất cơ thể người là một bộ máy vi diệu, tạo hóa sinh ra con người đã cài đặt sẵn chương trình TÁI TẠO. Vậy hãy sống đời sống thông minh, hãy biết cách ăn, ngủ, sinh hoạt đáp ứng năng lực tự tái tạo của cơ thể, để thực sự khỏe mạnh từ bên trong.

Bên cạnh việc chỉ ra các nguyên nhân gây bệnh và tư duy của y học phương tây hiện đại, tác giả còn hướng dẫn cách kích hoạt các kinh mạch để lục phủ ngũ tạng được khơi thông, chữa lành bệnh tật thông qua việc thực hiện đều đặn Nhất thức tam chiêu: Ngủ sớm dậy sớm, vỗ đảm kinh, xoa bóp tâm bao kinh. 

So sánh cơ thể con người như máy tính, chỉ cần cắm sạc điện đầy đủ (khí huyết), sử dụng đúng (làm việc, tư duy và sử dụng năng lượng phù hợp) thì cơ thể sẽ khỏe mạnh kéo dài, giảm thiếu bệnh tật ở mức thấp nhất. Đây là một cách nhìn về cơ thể rất biện chứng. Thiết nghĩ chúng ta nên thực tâm quan sát lấy cơ thể mình, tôn trọng yếu tố cấu tạo tự nhiên và sử dụng chúng đúng với chức năng mà tạo hóa đã ban cho. 

Tôi đang hàng ngày học hỏi và từng bước thực hành. Còn bạn thì sao? 

Hãy đọc và chia sẻ lại cảm nhận của bạn về cuốn sách này nhé! 

ĐẤT - TÔ HOÀI, CHUYỆN CŨ HÀ NỘI

Bây giờ đương thời buổi ni lông, đồ nhựa, thử xem lại cái thuở thịnh vượng tranh tre nứa lá thế nào.

Cũng mới hôm qua và quanh ta đây thôi, có ai rỗi rãi, cứ ra đứng chơi một lúc ở bờ hồ Gươm, thế nào cũng trông thấy bất chợt cái xe đạp thồ như cả đống rơm lù lù những ống đánh lươn, những cái lờ bẫy cá diếc – thì ra các thứ tre pheo, giang nứa nghìn đời vẫn ngổn nganh giữa thành phố đương vùn vụt lên những tòa nhà tầng tân kỳ.

Không kể tủ chè sập gụ, cột lim cánh phản gỗ nghiến, mà chỉ nói đến đất và đất nung, đã lắm thứ. Cũng chưa phải thứ đất kén chọn làm nên cái bát, lọ độc bình như các lò ở Bát Tràng mà mới chỉ kể đến đất thó, đất sét thô sơ thôi.

Đất đã hầu hạ con người. Từ dưới bếp ra ngoài sân, la liệt các thứ làm bằng đất. Nhưng không phải đất bơ vơ đâu, đất đóng gạch, đất làm ngói cũng kén đất thó, đất mỡ gà, không đào lung tung lấy cả đất bùn rác lên đóng gạch như bây giờ.

Đất sét, luyện cho quánh đem ra đặt trên bàn xoay. Chân đạp đòn xoay, hai tay khéo léo xoa nặn cục đất ra hình thù các đồ dùng. 

Đủ kiểu nồi to nhỏ, nồi nấu cơm, nấu canh, kho cá, chõ đồ xôi, nồi nấu nước có vòi, có nắp, ấm nước. Ở trong Nam, cái tĩnh nước mắm, cái tộ kho cá, cái tay cầm xào thịt. Lại những đồ thô; chĩnh đựng gạo, cái vại nước dưới gốc cau hứng nước mưa tinh khiết làm nước cúng. Góc kia, cái chum nhỏ đội nón đựng nước tương đã lên mốc, sắp được ngả. Trong xó nhà, lỉnh kỉnh cái siêu thuốc, cái vò đựng hạt giống bầu bí. Ngoài hiên chậu đặt la liệt, cái để rửa bát, cái đựng bèo trộn cám lợn, những thứ này được nung kỹ mặt rắn như sành, khác với nồi đất mỏng dính, soi lên được, phải giữ gìn úp ngược vào cọc vách. Nồi đất dễ vỡ, ấy thế nhưng nồi đã rạn vẫn chưa vứt đi, mà để còn rang ngô, rang vừng. Dẫu sao, cũng là những thứ phải nung, già lửa hay non lửa. Còn có đất luyện rồi phơi nỏ. Như ông đầu rau trong bếp, hỏa lò nấu nước pha chè, cái lồng ấp bọc giẻ, thầy đồ ôm trong bụng tấm áo lương những ngày rét đại hàn.

Không chỉ đồ ăn thức đựng bếp núc, cả đồ chơi trẻ con cũng bằng đất phơi nắng. Sắp đến tết, trên chợ, các làng bán tranh gà Kim Hoàng màu vàng màu đỏ lòe loẹt bày bên con lợn tía, có khía trên mông làm cái ống để dành tiền, những ông phỗng mặt phệ trắng bệch, ngồi cười phơi cả rốn. Những con vịt làm tu huýt còi hoét hoe, hoét hoe đinh tai. Bằng đất cả đấy.

Chùm khánh và cá ngày tết treo trên cây nêu, đất nung già, màu sành lên nước da chu đỏ tía. Gió đánh cành nêu, những chiếc khánh, những cón cá va nhau lanh canh, leng keng tiếng vui mấy cả ngày tết.

Kể đến đất nặn làm được đồ chơi cũng chưa hết chuyện. Miền Phúc Yên, Vĩnh Yên, bên kia sông Hồng vốn nghề gạch ngói, chum chĩnh và tiểu sành áo bốc mộ.

Ông Cao Lỗ quê ở Chiêm Trạch thời hồng hoang vùng ấy đã mở nước giúp vua Thục đánh giặc rồi đến đào đất đắp thành Cổ Loa được tôn làm ông đô Nồi làm thần hoàng nhiều làng đến tận bây giờ. Ở đấy, đất còn để làm thuốc. Các chợ ở Phúc Yên, vào mùa đông, các bà bán thuốc ở Kẻ Rảy, bên thúng những lá cao và mật ong, còn bày một mẹt những miếng đất mỏng màu đỏ bồ hóng bằng đốt tay gọi là bánh ngói. Đàn bà mới ở cữ, phòng bệnh hậu sản, tìm ăn bánh ngói. Trẻ con đi chợ, bà mua bánh ngói cho, bảo rằng ăn quà bánh ngói thì giun, sán trong bụng ra hết. Bánh ngói là đất nặn cắt lửng miếng đem hun khói.

Bây giờ, khi ta có những hòn ngói lợp mái bằng xi măng, bằng chất dẻo, hãy nhớ đất với người đã từng thân thiết nhường nào.

NGHÈO, ĐÓI VÀ SỰ NGU DỐT

Thực ra là phải viết ngược lại mới đúng: Sự ngu dốt - nghèo - đói.

Khi đến với những miền đất nghèo, cái đầu tiên tôi chú ý lúc nào cũng là những gì thuộc về tự nhiên. Vùng đất hôm nay tôi đến, là những mảng đồi núi trơ trọc, lơ thơ một vài cây cao. Thầy giáo đưa tôi đi nói, "Đi cả mấy quả núi này, chỉ còn có 1 cây gạo đường kính 1,2m, ngoài ra không còn cây to nữa, hết thịt rồi, giờ chỉ còn trơ xương thôi". 

Đi hết quả núi này, đến quả núi khác, đều một cảnh như nhau:

Đường đi khó, chỉ toàn đất đỏ bết dính và trơn trượt, nếu trời mưa thì các thầy  cô giáo phải đi bộ hoặc nếu có nhỡ đi xe đều phải tháo hết hơi và dắt bộ.

May mắn thay, tôi đi cùng với thầy giáo để lên chính điểm trường của thầy, nên thầy quen đường và dẫn đầu, để tôi có thể đến trước và quay lại chụp được cảnh các bạn hữu đi sau:

Trời hôm nay không nắng, mây đôi lúc lờ mờ, cây cối khẳng khiu, trơ lụi thế này: 

Đến hộ dân đầu tiên trong bản: 

Từ đây có thể nhìn thấy ngôi trường đầu tiên, tôi không thể tin vào mắt mình kia là một ngôi trường, thực ra đó là điểm trường, ở nơi này có một lớp học gồm 7 học sinh từ lớp 2 đến lớp 4, bên cạnh là một lớp mầm non. 

Tên điểm trường:

Toàn cảnh điểm trường:

Đây là khu vực dự kiến làm phòng ở cho giáo viên, đã huy động dân bản đan vách và chuẩn bị trộn đất để chát tường nhưng do hoàn cảnh khó khăn quá nên đành gác lại lâu lâu: 

Bên trong lớp học:

 Chụp từ phía trên:

Tiếp tục dấn bước, phía trên bên phải là nhà của Trưởng bản, phía dưới bên trái là điểm trường số 1 vừa đi qua:

 Trên trường đi:

Đã đến điểm trường thứ 2:

Trong lớp học:

Phương tiện học tập:

Bên ngoài trường:

Nhà vệ sinh: 

Phòng ở giáo viên:

Bếp ăn giáo viên và học sinh:

Đồ chơi của các bé mầm non:

Thực sự, khi đến đây, chứng kiến tận mắt hoàn cảnh sống của người dân, và sự chia sẻ chân tình từ các thầy giáo dạy tại đây, tôi thực sự không biết phải bắt đầu như thế nào? Muốn giúp cũng không biết giúp thế nào cho tốt. Bởi thực sự, họ có rất ít ước mơ, trẻ em gần như không biết thế nào là ước mơ, ngoài việc mơ hàng ngày có cái ăn, quần áo có cũng chẳng buồn mặc, hầu như đứa trẻ con nào cũng cởi chuồng, chúng không có thói quen đi dép, mặc quần, rửa tay, rửa mặt. Hỏi vì sao không dạy chúng làm những việc đó, thầy bảo: "làm gì có nước đâu chị, đến nước ăn còn không có, muốn có nước uống phải xách bình đi lấy, lấy từng bình về uống thôi". Vì không có nước nên cũng chẳng có điện, vì không có nước nên cũng chẳng trồng rau được, có trồng hoa thì trẻ con cũng ra vặt chơi hết. 

Vậy người ta nghèo - đói bởi cái gì? Phải chăng là vì hoàn cảnh sống, hay vì chính sách của chính quyền, hay là vì chính bản thân người ta? Nơi đây, phương tiện liên lạc vẫn được sử dụng là đứng từ ngọn núi này, lấy tay bắc loa để thông báo họp bản. Cả bản, đi từ đỉnh núi này sang đỉnh núi kia mới có 1 cái nhà. Cả bản có 9 hộ, mà trưởng bản thì nghèo quá, phải đi xuống núi làm thuê, từ tết đến giờ không ở nhà, nên không có ai vận động dân cho con cái đi học, lớp học cứ bỏ không vậy.  

Đến lớp học, học sinh có hôm đến gọi thầy giáo: "Thầy giáo ơi, bố tao bảo mày xuống ăn cơm". Nghe kể chuyện mà cười như nắc nẻ, đúng là văn hóa của người ta, khó có thể ngày một ngày hai mà bỏ được. Nghĩ cũng thương các thầy cô giáo, đi thật xa vào bản dạy học, có hôm đến lớp không có học sinh, lại phải vào tận nhà hỏi thăm xem học sinh đi đâu, làm gì hoặc gia đình có chuyện gì không cho đi học. 

Loanh quanh thế mà đã qua mấy ngọn núi, thấy chỗ nào cũng giống chỗ nào, toàn trọc lóc. Bến dưới kia có một cái ao, người ta đã phải bán một con bò mới đủ tiền đào cái ao đó. Khu vực này, nghe nói đang xin chính quyền cho làm ruộng bậc thang để người dân định cư, không sống du canh du cư nữa:

Con đường quanh co bên sườn núi chính là con đường mình đi từ dưới núi lên, nhìn thế thôi chứ không chú ý là tay lái liệng ngay xuống núi. Có lẽ mình là người gan dạ hay là xế của mình cứng tay chứ các bạn xe khác về miêu tả lại cảm giác ghê lắm, không phải như mình vừa đi vừa chụp ảnh nhoanh nhoách đâu, những ảnh này đa số là ngồi sau xe bấm máy đấy!

Mà nói thật, giờ ngồi nhà rồi, vẫn tự hỏi: giả sử mình là người chính phủ, mình cũng chẳng biết nên đưa chính sách nuôi con gì, trồng cây gì ở đây, chỗ nào cũng chặt hết sạch gỗ rồi, đất đai giờ khô cằn, chả biết trồng gì cho ra kinh tế. À, thấy thấp thoáng đâu đó trồng cà phê với su su. Nhưng mà dân ở đây họ lười lắm, có cho vay vốn để xóa đói giảm nghèo thì họ cũng mang tiền về rồi cho vào ống bươm, nhét lên mái nhà hoặc gác bếp ấy. Có nhà thì mang đi uống rượu hết chứ chẳng biết mua gì mà nuôi, trồng gì mà ăn ngoài cây ngô, cây lúa. Nghe nói, bữa ăn của họ chỉ có cơm, ngô và nước lã, họ cũng không trồng rau để ăn đâu. 

Thật cũng nan giải nhỉ? Cứu người, giúp người, cũng phải nghĩ cách giúp cho lâu dài, có chiến lược hẳn hoi chứ, cứ mang tiền đến giúp được một lần hai lần là cùng, chứ làm sao mà cứu lâu dài được. Làm anh chính sách cũng vất vả thật nhỉ? Chẳng biết mấy anh làm bên ủy ban dân tộc miền núi họ làm thế nào? Chiến lược quốc gia đây, đau đầu quá! Cái này phải hỏi mấy anh thông minh và tỉnh táo chứ hỏi mình thì mình bó tay rồi, nếu cho mình đất, cùng lắm là mình trồng đào, trồng rau su su và nuôi lợn, nuôi gà thôi chứ chả biết làm gì hơn. Được cái mình cũng thuộc loại chăm chỉ và thực sự, mình chưa bao giờ muốn mình được liệt vào dạng người nghèo. Mình không đồng ý để mình nghèo đâu, nên dù trong hoàn cảnh nào chắc cũng phải làm việc thôi! :)

Trên đường về, nhân lúc đợi thầy hiệu trưởng đến, đứng ven đồng xem lúa: 

Niềm vui đi làm:

Thanh niên hoi đây, đang nịnh nó dạy mình chụp máy phim, thế nên bonus cho nó một cái ở dưới cùng.

Giờ thì chờ Quế cay gủi báo cáo cho Quan Lại, sau đó lên kế hoạch cho chuyến đi vào tháng sau. Chắc là sau đợt đi Thổ về sẽ quay lại đây, mà chắc gì đã đi được Thổ, visa còn chưa có kìa!

Tạm dừng, ngày 13/4/2015.

LÂM ĐẠI NGỌC - NHỮNG NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG TIỂU THUYẾT (PHẦN 3)

Nói đến Lâm Đại Ngọc, là người ta thường nghĩ ngay đến một cô gái mình hạc sương mai, tài sắc vẹn toàn nhưng cả đời chìm trong nước mắt – bể khổ của đời người.

Khi phân tích nhân vật Lâm Đại Ngọc, người ta phân tích trên nhiều góc độ. Đối với tôi, hôm nay tôi sẽ đề cập một chút về duyên tiền định của nhân vật này.

Tâm thế sinh vào cõi người: Cô ấy, trước vốn là một cái cây nhỏ, mọc bên tảng đá (Bảo Ngọc sau này). Sau sinh về cõi tiên, tuy vậy trong lòng lúc nào cũng đau đáu cảm động trước sự che chở nắng mưa, dồn sương tích khí của hòn đá bên cạnh cho mình, cho nên lúc nào cũng cảm thấy còn mắc nợ, muốn trả ơn cho hòn đá. Cây cỏ quyết xin được đầu thai xuống cõi người để đền ơn mưa móc, nguyện đem nước mắt cả đời mình đền đáp cho hòn đá. Từ tâm lý ấy mà khi sinh ra, Đại Ngọc đã là một cô gái mỏng manh, yếu đuối, chỉ chút xúc động đôi mắt đã tuôn châu chảy ngọc. Đã vậy, cô còn sinh ra trong cảnh thiếu sự chăm sóc của mẹ, xa cha từ sớm do Bà ngoại thương cháu mà đón về ở cùng tiện bề chăm sóc. Sau khi cha mất, cô về ở hẳn bên bà ngoại cùng các anh chị em bên ngoại.

Duyên định mệnh: Lâm Đại Ngọc vốn ở tiên thiên đã mong đáp đền mưa móc cho Giả Bảo Ngọc, cho nên, số phận thế nào cũng sắp xếp để họ gặp nhau. Đó là cái duyên, duyên tiền định, có chủ ý. Khi gặp Đại Ngọc, Bảo Ngọc đã thốt lên: “Người đâu mà quen quá!”. Là do họ đã có thời gian dài chung sống bên nhau, cái hồn cốt vẫn còn đó chỉ hình dáng là thay đổi. Quen là quen cái cảm giác, cái tình cảm, cái mơ hồ mà thực chất, còn hình dáng tuy nhìn thấy được nhưng chỉ là cái giả tạm, dễ đổi thay. Khi hai bên gặp nhau đã sớm có sự hòa quyện, đồng điệu về tâm hồn. Họ quấn quýt bên cạnh nhau, nhưng với bản tính của Đại Ngọc, cô lúc nào cũng cảm thấy sự thiếu thốn, buồn bã, ghen tuông và sầu khổ. Phần vì bản tính vốn yếu đuối, phần vì nghĩ mình chỉ là người ăn nhờ ở đậu, nên không lúc nào cô không khắc kỷ, tự dằn vặt mình. Khi Bảo Thoa xuất hiện – nhân vật đánh dấu sự khởi đầu cho những tổn thương tinh thần của Đại Ngọc. Là nhân tố hỗ trợ Lâm Đại Ngọc góp phần trả hết ân huệ của mình cho Giả Bảo Ngọc để sớm thoát khỏi cõi trần ai. Tuy vậy, chúng ta ít người để ý đến chi tiết này, đối với tôi, với tâm thế ban sơ khi đầu thai, Lâm Đại Ngọc chỉ muốn “đem hết nước mắt mà trả nợ người” đối với Bảo Ngọc, thì thực sự sự xuất hiện của Giả Bảo Thoa thực sự là một trợ duyên rất tốt để cô sớm hoàn thành ước nguyện đó, giả sử không có sự xuất hiện của Bảo Thoa cùng với sự trợ giúp của Phượng Ớt, thì việc cô sớm lìa trần khó mà xảy ra. Ái tình thực sự gây đau thương cho chúng ta, phần vì người ta cảm thấy thiếu thốn, không được bù đắp thứ tình cảm mình đã bỏ ra để dâng hiến cho người kia. Vì luôn thiếu thốn cho nên luôn muốn được đủ đầy, được gia tăng tình cảm. Nhưng tình cảm con người sao có thể đem ra cân đong đo đếm, càng đong càng vơi, càng đầy lại muốn được đầy thêm. Thế nên, Phật bảo ái dục là thứ nguy hiểm nhất, tiêu diệt mọi con đường đến với Thành Rome J.

Cuộc đời Lâm Đại Ngọc cứ thế đi từ giọt nước mắt này đến giọt nước mắt khác, cả đời cô là bể nước mắt. Xét trên khía cạnh tâm lý con người, sở dĩ cô ấy có cuộc sống như vậy, là bởi vì cô ấy muốn thế. Cô đến với đời, yêu người không phải để hưởng thụ cuộc sống, chia sẻ và phát triển bản thân, đơn giản, cô ấy trong lúc thành tiên, lòng vẫn chưa dời bỏ được ân huệ của hòn đá với mình, quyết đầu thai để đền ơn, đền ơn xong rồi muốn làm tiên gì thì làm, coi như yên tâm để làm tiên. Thật rõ là gieo nhân gì thì gặt quả nấy hay sao? Cũng may, cô biết rõ thế, cô quy hoạch đời cô rõ thế, để khi chết đi cô lại về làm tiên, còn như người đời chúng tôi, gieo nhân xong chẳng biết mình sẽ đi về đâu, xuống đây để làm gì, sống mãi sống mãi mới tỉnh ra một tí, có một tí ấy thôi mà cứ chìm đắm, lăn lộn mãi trong cõi này. Giờ còn chưa biết mình sẽ ra sao nữa đây!

Thế thôi, đọc để biết rằng, cuộc đời ta, có khi đã được thiết kế trước khi ta sinh ra, nhưng mà ta không biết gì về sự thiết kế ấy, đôi khi có những chuyện xảy ra, ta chẳng biết vì sao, cứ mạnh dạn đổ tại số phận, tại duyên số. Ờ thì tại duyên số, thì cái gì ta không rõ ta cứ mang ra mà đổ tội, có thế thôi! 

YÊU...

Thực ra, nó, cái đứa ấy, chẳng nên làm nghề luật sư, nó làm nhà thơ hoặc thiết kế gì gì đó thì hợp hơn. Tôi thích thơ của nó, thơ của nó lẩn khuất, chứa đựng một cái gì đó, thảng như vô hình, thảng như trống rỗng, thảng như sâu sắc, như đậm đà... đậm đà một thứ của tôi, trong hồn tôi. Cái thứ ấy, đôi khi chợt hiện về khi đọc thơ nó, khiến tôi đôi khi thảng thốt giật mình! Ồ thì ra là nó đó, cái thứ thiêu thiếu ấy đã được gọi thành tên qua những vần thơ của nó. 

Nếu mai kia nó xuất bản thơ, hẳn tôi sẽ là một trong số độc giả đầu tiên mua cuốn thơ ấy. Thử xem sẽ là bao xa nữa! Thử xem sẽ là bao xa nữa! 

"Giấc mơ có tiếng mèo kêu trên mái
rả riết gọi bạn tình
đêm nhỏ giọt xuống những bóng cây đại thụ hồi sinh
khi vết chém còn đang thôi nhựa huyết
Loài người đi đâu hết?
gió hoang mải miết
thổi vu hồi giữa phố phường thảm xác lá vàng bay
bài tế hồn cây
xì xào qua gió lá, xì xào qua ngàn đá
Lạ quá
Loài người đã đi đâu hết?
chỉ còn rả riết tiếng mèo gào
Linh hồn tôi chợt bốc cao
Cô đơn bình yên lạ

Phía rất xa
Giấc mơ có tiếng mèo gào rả riết
tiếng gọi hồn
thức giấc thiêng liêng ..."

TÔI ĐI TU

Tôi đi Tu, hẳn nhiên là sự lạ đối với nhiều người, nhưng với tôi, đó là điều không lạ, mà là sự muộn mằn!

Tôi đi Tu, hẳn nhiên, bản thân tôi cảm thấy đó là sự dĩ nhiên phải đến, trong thời điểm mà tôi đã tạm dừng hầu như toàn bộ các hoạt động thường ngày, vốn đã bên tôi suốt mấy chục năm qua để tôi đi. 

Tôi gác lại công việc, tiền bạc, tình yêu, tình bạn và thân quyến. 

Tôi gác lại tôi, gác cái bản ngã xưa nay vốn dĩ chình ình trước mắt, trong giấc mơ, trong mộng huyễn và trong thường trực. 

Tôi gác lại. Tôi đi.

Nhập Đoàn

Đoàn tôi ít người lắm, ít hơn hẳn so với những khóa tu tôi đã từng tham dự trước đây, hầu như các bạn nam thì trầm mặc, các bạn nữ thì ồn ào. Vốn dĩ nó thế, đôi khi tôi rất không ưa sự ồn ào, nếu nó không phải là sự ồn ào do tôi tạo ra, thật vô lý đến thế! Chính lẽ đó, nên (đôi khi) tôi cũng rất không ưa phụ nữ ồn ào, và cả những người đàn ông ồn ào cũng thế, tôi cảm thấy họ thật phù phiếm và ít sâu sắc. Do vậy, tôi thường im lặng khi họ ồn ào, và tôi thường ồn ào khi họ im lặng. Tôi phù phiếm thế đấy, thật đúng là tôi mà! 

Giấc ngủ như cơn mưa, như chiếc khóa kéo

Tôi ngủ tít, lắc la lắc lư trên xe và không mở miệng trong suốt hành trình, mà cho đến giờ tôi cũng không biết là quãng đường bao xa, mất thời gian bao lâu nữa, tôi ngủ quên mộng mị. Giấc ngủ như cơn mưa rửa trôi những suy tư thường nhật, đưa tôi đến một khoảng không gian khác, một căn nhà khác, một cộng đồng khác, một thời khóa khác. Giấc ngủ giống như sự kết nối đồng thời như chiếc khóa, khéo khóa lại những gì thế tục, bụi trần của những ngày trước đó trong tôi, giúp tôi dễ dàng bước sang để hòa nhập với một thể đồng dạng mới của chính bản thân mình. 

"Phản quang tự kỷ bổn phận sự"

Là người ưa ăn ngon, thích cái đẹp và dĩ nhiên, cực kỳ thích hít hà những mùi hương hoa cỏ lá thiên nhiên. Vừa đến nơi, tôi tót xuống xe, hít lấy hít để mùi lá thông khô, đớp nhẹ lấy mấy tầng không khí nhẹ nhàng, lành lạnh của nơi này. Cảm thấy thật khoan khoái. Vậy mà chỉ vài hôm sau thôi, khi đã đọc hiểu bài Sám hối sáu căn và Kinh Bát Nhã, tôi đã dần cảm ngộ được hạnh của người tu Thiền trong hành vi này, là: thấy hoa chỉ là thấy, nghe âm thanh chỉ là nghe, mùi hương bay qua chỉ là mùi hương bay qua, thức ăn, đồ uống chỉ như thuốc uống trị bệnh ốm gày, quần áo, giày dép chỉ như phương tiện để che tấm thân giả tạm này... Ta không vin vào đó, không dính mắc vào đó... Tất thảy chỉ là biết để quán sát thân tâm. Thật khó lắm! 

Vậy mà tôi vẫn thấy co ro vì đêm ngủ lạnh, ở nhà đắp chăn lông cừu nhẹ nhõm và ấm áp, thay vì thế thì ở đây là chăn bông nặng chịch, đôi lúc nó làm tôi nghẹt thở vì hôi và nặng. Đồ ăn thì hẳn nhiên nhiều tinh bột rồi, nó đã khiến tôi tăng 2 kg ngoài ý muốn, thật không thể tin nổi ăn chay trường mà lại béo lên nhanh đến thế! Hai đầu gối của tôi thì sưng và bị thâm lại vì quỳ quá nhiều và lâu để sám hối, thắt lưng ngày nào cũng đau tê dại, đến mức lúc nào cũng chỉ muốn gập lưng xuống cho giãn cơ để bớt đau. Tự dưng tôi thấy hờn dỗi, tôi thấy giận giận và thương thương mình. Nhưng rồi cũng ngay lúc đó, tôi nhận ra là tôi thật tham lam, ngốc xít và đầy ngu si. Tôi đi Tu mà, tôi nhớ về cảm xúc mãnh liệt ban đầu khi tôi quyết định lên đây tu tập, tôi đi với mục đích sửa mình, sửa tâm tính, vậy những thứ kia nào có xá gì, tất cả chỉ là phương tiện để tôi đi đến đích của mình mà thôi. Giống như lời Thầy nói, "như chiếc bè giúp ta qua sông, qua đến bờ kia rồi thì không cần thuyền nữa". 

Đêm dài không mộng mị

Nói về khóa Tu này, rõ ràng là tôi sẽ nhớ về một "Đêm dài không mộng mị" của tôi rồi, đêm đó là đêm Phật thành Đạo, các quý Thầy quý Cô phát tâm ngồi Thiền trọn đêm. Tôi, chả hiểu sao, hôm ấy cũng phấn chấn mà ngồi luôn tại Chánh Điện, mặc dù trước đó không hề có ý định ngồi lại vì biết mình ham ngủ, hay ngáp vặt và đau lưng. Thế mà ngồi hết đêm thật! Có lẽ là nhờ có Doping Cafe và sự hộ trì của các vị Phật, Bồ Tát, các vị Tổ sư. 

Hôm đó quý Thầy trang trí Chánh Điện rất lung linh, hành thiền trong ánh nến huyền ảo khiến tôi tự dưng thấy mình có vẻ quan trọng (lúc ấy trong lòng tự dưng cười ha ha mà không cất thành tiếng, sợ bị cho là vô duyên :D). Lúc hành thiền ngó qua thấy mấy em châm nến trông xinh hơn bình thường, kiểu vẻ mặt và ánh mắt dưới ánh sáng vàng đỏ rất long lanh và nhónh nhánh, dễ thương vô cùng! Tiếc là chỉ được nhìn mặt các em gái, chứ kể mà được nhìn thêm mặt các bạn nam nữa cho cân bằng giới tính thì hay hơn hẳn. 

Hoa đào năm ngoái còn cười gió Đông

Ngày ngày cứ năm đến bảy lần đi đi lại lại qua thềm đá, nơi có cây hoa Đào bung sắc. Tôi không có đồng hồ, không điện thoại, không máy ảnh, hàng ngày đi qua cây hoa Đào, lấy những chồi non, nụ biếc, cánh mỏng của Đào làm dấu hiệu để biết thời khắc trôi qua. Cứ mỗi ngày hoa lại thêm dày, nụ càng thêm đậm, lá càng thêm xanh. Chiếc đồng hồ Hoa Đào của tôi cứ tự nhiên trong vô thường mà sống, chỉ có tôi là vin vào nó để ngẫm nghĩ về mọi sự đang lướt qua mình, đôi lúc thấy thong dong tự tại, mà đôi lúc cũng thấy thật ngổn ngang, chấp chứa.

Vườn hoa Giác Ngộ

"Trúc Lâm thấp thoáng hoa vài đóa

ĐÀO vừa trổ nụ, HUỆ đơm bông

LAN QUÝ cũng vừa nghe đêm lạnh

QUỲNH hương một đóa ấp sương mờ

LÝ - QUYÊN cũng muốn ươm vài nhánh

TÚ lệ giang SAN một NIỆM THƯƠNG

Dạo bước vườn xuân nghe tiếng KHÁNH

Đêm HUYỀN tỉnh mộng nhớ Tây Thiên".

Bài thơ này tôi làm nhanh, nhưng mà riêng tên cô Khánh, cô Huyền và em Quyên thì nghĩ mãi chưa ra câu cú sao cho phù hợp, may mà có sự trợ giúp của các thiện tri thức đồng môn nên cũng nhanh chóng được hoàn thành. Đây là tập hợp tên và pháp danh của các thành viên trong nhóm thọ Bát Quan Trai, bằng cách viết hoa tên của các thành viên, mà kỳ lạ thay đa số lại tên các loài hoa nên cả Phòng thống nhất đặt tên là Vườn Hoa giác ngộ. Nghe cũng ngộ nghĩnh và đáng yêu, lại có ý nghĩa nữa. Chủ ý của tôi là dùng Trúc Lâm đầu tiên, để câu chốt sẽ là "nhớ Tây Thiên". Ở câu cuối cùng có chữ "Tỉnh mộng", thực chất là được lấy ý tứ từ bài thơ Mộng của Thầy Thích Thanh Từ, tôi muốn đưa từ Mộng này vào bài thơ để thay lời tri ân các quý thầy cô những ngày qua đã hết sức quan tâm, tận tình chỉ bảo chúng tôi. Những ngày tu hành vừa qua, giống như giúp chúng tôi "tỉnh mộng" và đến gần hơn với chân tâm của mình. 

Bài thơ này được chép lại và gắn trên bức tranh vải được thiết kế và khâu tay bởi bạn Đỗ Quyên, bạn Hoàng Anh Meo trong một ngày. Làm xong mấy chị em đau lưng, hoa mắt và tiếc hùi hụi vì không được đi Sám hối buổi sáng và nghe Pháp buổi chiều. Nhưng thực sự tâm huyết của các bạn thật vô lượng vô biên, xin cảm ơn hai bạn rất nhiều! 

Giọt sương rơi hay giọt nước mắt em rơi?

Hai ngày cuối cùng ở Thiền Viện, trời mưa và mù sương. Gió Mùa về! 

Chúng tôi ai ai cũng co ro trong lạnh và sương.

Buổi xả giới được tổ chức vào lúc 4h sáng ngày 15 tháng Chạp.

Khi tiến hành nghi thức xả giới, tôi bất chợt thấy mình nhẹ bẫng, giống như được nhấc bổng lên bởi một làn sương rất nhẹ, cơ thể gần như không có trọng lượng, nghĩ lúc ấy có thể cũng giống như cô Phi Yến thời xưa, nhưng cái nhẹ của cô ấy có thể là do trọng lượng thực, còn như tôi lúc ấy là sự nhẹ bẫng về tinh thần, là một dạng giác ngộ chăng, khó biết lắm, mà có biết cũng để làm gì đâu, kệ đấy rồi nó sẽ qua đấy thôi! 

Nghi thức thật trang nghiêm, rồi có tiếng khóc òa, một vài tiếng sụt sịt ùa theo. Có bạn nào đang xúc động quá đây, hẳn là một cảm giác rất Yomost :D. 

Tôi nghe tiếng khóc, cảm thấy không động lòng, chỉ nghe và nghe thấy thôi, tôi lạnh lùng quá chăng? Hay là tôi an định, Mô Phật! Tôi không biết đọc tên chính xác cảm xúc ấy là gì, chỉ biết là nghe tiếng khóc ấy và tôi biết có ai đó đang rất xúc động, còn cảm giác của tôi là cảm giác rõ biết về sự nhẹ bẫng của bản thân mình trước đó mà thôi.

Đường về Nhà thế gian

Và trên suốt đường về, tôi lại ngủ. 

Là giấc ngủ đưa tôi về với thực tại chăng?

Thực tại của tôi, là vị của ngũ quả trên mâm.

Thực tại của tôi, là hương của mùa Xuân đang tới.

Thực tại của tôi, là TÔI. 

LÀM BÁNH GATO

Copy và Paste từ: http://www.savourydays.com/lam-ga-co-ban-voi-noi-com-dien/

Mình đã luôn nghĩ rằng: để nướng bánh thì cần phải có lò. Vì vấn đề không phải là “nướng được” mà là “nướng được bánh ngon”. Những dụng cụ như lò vi sóng, nồi thủy tinh, nồi nướng… mặc dù đúng là có thể nướng được, nhưng thường bánh ra lò sẽ có khuyết điểm nào đó, hoặc thậm chí là hỏng hoàn toàn. Nên câu trả lời từ trước đến giờ của mình với các bạn thường đều là: “chỉ nướng bánh được bằng lò nướng thôi nhé!”. Nhưng mà, từ sau khi tự “trồng” bánh trong nồi cơm điện thì suy nghĩ của mình có thay đổi kha khá 

Công bằng mà nói thì nồi cơm điện đương nhiên không thể so với lò trong khoản bánh trái với một số lí do như:

• Lò có thể nướng được mọi loại bánh, nồi cơm chỉ nướng được một số rất ít loại, đa phần là ga-tô.
• Bánh nướng trong lò thường tơi xốp hơn so với bánh làm từ nồi cơm điện.
• Bánh nướng trong lò thường thơm và ít bị mùi tanh của trứng hay mùi khai của bột nở hơn bánh làm từ nồi cơm điện.

Nhưng nướng bánh bằng nồi cơm điện cũng có một số ưu điểm. Nhất là nếu lò nướng có vấn đề về nhiệt độ và hay làm bánh bị xẹp, lõm, thì nướng bằng nồi cơm rất nhàn. Vì chỉ cần chọn được công thức tốt, là sẽ có bánh ăn, khả năng bánh xẹp thấp. Bánh làm với nồi cũng thường ẩm hơn, ít có nguy cơ bị khô nếu lỡ nướng quá lâu như lò.

Ngoài ra, so với lò vi sóng hay nồi nướng thì làm bánh với nồi cơm điện có khả năng thành công cao hơn cả. Do nhiệt độ của nồi cơm điện khó có thể lên quá cao như nồi nướng hay lò vi sóng, nhiệt tỏa bên trong cũng đều hơn, làm cho nhiệt trên mặt và nhiệt dưới đáy bánh không chênh nhau quá nhiều nên bánh chín đều hơn. Vì vậy, nếu chưa có điều kiện sắm lò nướng thì mình nghĩ tận dụng nồi cơm điện để làm bánh cũng là phương án không tệ.

Không phải bánh nào cũng có thể nướng trong nồi cơm điện. Nhìn chung, những cốt bánh có tỉ lệ bột so với chất lỏng cao (nhiều bột và ít chất lỏng) sẽ hợp để nướng trong nồi cơm điện hơn. Vì đây là bài viết đầu tiên về làm bánh với nồi cơm điện, nên mình chọn Gateau cơ bản (Sponge cake) để giới thiệu. Lý do không chỉ vì đây là loại bánh dễ thành công với nồi cơm, mà nó còn là loại bánh khá đơn giản, không đòi hỏi nhiều nguyên liệu cầu kì. Cách làm cũng không quá phức tạp. Trong các bài viết tiếp theo, mình sẽ giới thiệu dần một số loại bánh khác với độ khó tăng dần, để các bạn có thêm lựa chọn nhé.

Tres leche cake với cốt bánh làm từ nồi cơm điện

Ga-tô cơ bản – theo công thức truyền thống nhất – chỉ yêu cầu 3 nguyên liệu: Bột mì, đường và trứng. Câu hỏi đầu tiên mà các bạn có thể thắc mắc là: “Không có bột nở thì bánh có nở được không?”. Câu trả lời là: “Có!”. Bởi vì trứng là một thứ nguyên liệu kì diệu. Điều kì diệu đấy là ở chỗ khi các bạn đánh liên tục với phới lồng, trứng sẽ không còn ở dạng loãng nữa mà từ từ bông và phồng lên. Trong trứng đánh bông này có chứa rất nhiều bọt khí nhỏ li ti. Và khi gặp nhiệt nóng, không khí bên trong các lỗ khí này sẽ giãn nở, dẫn đến sự kì diệu tiếp theo là bánh chẳng có tí nào bột nở mà vẫn phồng to ngon lành 

Như vậy, nếu muốn bánh nở được, chúng ta cần có nhiều bọt khí bên trong bạt bánh. Và để đảm bảo có đủ số bọt khí này thì khi làm bánh có 2 điều quan trọng sau đây mà các bạn cần chú ý:

1. Đánh bông trứng đạt: để không những có nhiều bọt khí mà các bọt khí này còn ổn định và đều nhau. Bọt khí ổn định sẽ ít bị vỡ khi trộn với bột. Bọt khí đều nhau sẽ giúp cho thớ bánh mịn màng hơn.
2. Trộn bột với trứng đúng cách: Do các bọt khí rất mỏng manh và dễ vỡ, nên nếu trộn sai cách, bạn hoàn toàn có thể làm vỡ những bọt khí này. Kết quả là vì thiếu bọt khí nên bánh sẽ nở kém hoặc không nở được.

Để đạt được hai điều này cũng không phải là quá khó. Chỉ cần các bạn đọc kĩ các hướng dẫn trong phần công thức dưới đây, và cố gắng làm theo nó, mình tin là các bạn sẽ có một chiếc bánh thành công với nồi cơm điện 

Bắt đầu nhé! 

Dụng cụ: Nồi cơm điện, giấy nướng bánh (hoặc giấy trắng tinh), cân, rây bột, phới lồng, phới trộn dẹt (spatula), máy đánh trứng.

Nguyên liệu

• 3 trứng gà (60gr/ quả – cả vỏ)
• 80 gram đường – rây mịn 
• 90 gram bột mì đa dụng – rây mịn 

 Lưu ý trọng lượng của trứng gà, nếu dùng trứng nhỏ thì cần thêm trứng để đủ 150 – 160 gram trứng (3 quả, không tính vỏ).

Cách làm

1. Chuẩn bị nồi cơm điện. Nếu nồi không chống dính, có thể dùng bơ quét một lớp mỏng lên đáy và thành trong của nồi. Rắc một lớp bột mỏng lên bơ rồi úp nồi, gõ nhẹ để bột thừa rơi ra ngoài. Cách này sẽ giúp chống dính cho nồi.

Nên lót 1 – 2 lớp giấy nướng bánh (giấy nến) hoặc giấy trắng (như giấy A4) xuống đáy nồi, khi bánh chín lấy ra sẽ dễ hơn. Mình thường lót 2 lớp giấy nến để hạn chế việc đế bánh bị cháy do nhiệt ở đáy nồi quá nóng.

2. Chuẩn bị 1 nồi nhỏ có đựng chút nước và 1 âu đánh trứng. Yêu cầu: Miệng nồi nhỏ hơn miệng âu, đủ để có thể đặt âu lên miệng nồi và đáy âu không chạm nước. Đun sôi nước trong nồi. Trong khi đợi nước sôi thì đập trứng và rây đường vào âu.

3. Khi nước trong nồi sôi, hạ lửa đủ để nước sôi lăn tăn. Đặt âu lên miệng nồi, dùng phới lồng quấy đều và liên tục. Âu sẽ từ từ ấm dần giúp cho trứng bên trong ấm nóng hơn. Cần phải quấy liên tục để tránh cho trứng bị nóng quá sẽ bị chín (nhất là khi âu làm bằng kim loại và dẫn nhiệt nhanh). Khi trứng đạt khoảng 60 – 70 độ C (sờ tay vào thấy rất nóng) thì bắc âu ra khỏi nồi.

 Không nhất thiết phải thực hiện bước này. Tuy nhiên, trứng ấm thường bông tốt hơn rất nhiều, bọt khí cũng ổn định hơn.

4. Đánh bông trứng và đường: Đặt máy đánh trứng ở tốc độ thấp, từ từ tăng dần lên cao nhất. Trứng sẽ biến đổi như sau

Ban đầu trứng loãng, có bọt khí to

Trứng từ từ đặc dần, thể tích tăng lên, bông hơn, bọt khí nhỏ dần

Bọt khí nhỏ hơn, trứng mịn hơn. Ở bước này, có thể hạ tốc độ máy xuống mức vừa.

Trứng rất bông, màu vàng nhạt. Bọt khí rất nhỏ và mịn, gần như xà phòng giặt hoặc có thể hầu như không thấy bọt khí nữa. Đến đây thì các bạn hạ máy đánh trứng xuống tốc độ chậm. Đánh thêm khoảng 3 – 5 phút tùy theo công suất máy, đến khi trứng rất mịn, hoàn toàn không thấy bọt khí. Trứng đặc, khi nhấc que đánh lên thấy trứng rơi xuống đều và chậm, mất khoảng 10 – 20 giây mới hòa tan hết vào hỗn hợp trứng trong âu.

 Đánh bông trứng là khâu đặc biệt quan trọng trong khi làm Gateau cơ bản. Trứng bông tốt sẽ giúp tạo nhiều bọt khí và bọt khí ổn định. Hơn nữa, nếu trứng được đánh bông đủ thì khi trộn bột, dù có hơi mạnh tay hoặc trộn chưa thật đúng kĩ thuật, bọt khí bị vỡ cũng sẽ ít hơn, giúp giảm khả năng bánh bị chai hoặc nở kém.

Vì lí do trên nên khi đánh bông trứng, cần kiên nhẫn và đánh đến khi trứng bông đạt. Trứng đánh nguyên quả theo cách này càng đánh sẽ càng đặc, nên sẽ không lo việc đánh trứng quá lâu làm trứng bị hỏng như khi đánh lòng trắng trứng. Vì vậy, nếu chưa chắc chắn là trứng đã đủ bông, nên đánh thêm một vài phút, đánh lâu sẽ tốt hơn là đánh “non”.

Thời gian đánh trứng sẽ dao động tùy vào một số yếu tố sau:

• Số lượng và độ tươi của trứng: Đánh nhiều trứng sẽ mất thời gian hơn đánh ít trứng. Trứng tươi sẽ bông nhanh và ổn định hơn trứng cũ.
• Công suất máy. Với máy đánh trứng cầm tay có hai que đánh, công suất 550W, mình đánh mất khoảng 12 – 15 phút. Với máy để bàn, công suất 900W, mình đánh mất khoảng 8 – 10 phút. Hi vọng dựa vào hai mức thời gian này, các bạn có thể suy ra được thời gian đánh trứng cho máy của bạn.
• Cách đánh trứng: Nếu dùng máy cầm tay, khi đánh nên di chuyển cho que đánh chạy vòng quanh âu, trứng sẽ bông nhanh hơn là que đánh chỉ đứng nguyên một chỗ. Ngoài ra, sau khi bọt khí đã nhỏ mịn, nên hạ tốc độ máy xuống thấp vì đánh ở tốc độ cao ở thời điểm này sẽ tạo bọt khí to. Tốc độ chậm cũng giúp các bọt khí trong trứng ổn định và đều hơn.

Có thể đánh trứng bằng tay hay không? Câu trả lời là được nhưng cần lực đánh mạnh và liên tục. Ngoài ra, đánh có thể sẽ mất rất nhiều thời gian. Đặc biệt với các bạn chưa có nhiều kinh nghiệm làm bánh thì dùng máy đánh trứng khả năng thành công sẽ cao hơn nhiều.

5. Rây và trộn bột: Chia bột thành 3 – 4 phần. Rây từng phần vào âu, sao cho bột phủ đều khắp mặt âu.. Trộn theo kỹ thuật fold: cắm phới dẹt (spatula) lún sâu vào trứng, gần chạm đáy âu rồi đảo và hất lên để trứng phủ lên bột, không quấy vòng tròn. Các bạn có thể xem thêm video minh họa cách trộn kiểu fold tại ĐÂY (từ giây thứ 20).

Khi trộn cố gắng làm nhanh và nhẹ tay, tránh trộn quá mạnh, quấy đảo nhiều làm vỡ bọt khí và trứng xẹp.

Nếu đánh trứng tốt và trộn đúng, sau khi trộn xong, hỗn hợp sẽ dẻo và cảm giác nặng tay hơn do nhiều bột, nhưng vẫn bông và rất mịn, hầu như không có bọt khí to. Trong hình dưới là hỗn hợp sau khi trộn hết bột.

6. Đổ bột vào nồi. Gõ nhẹ nồi xuống mặt bàn vài cái để các bọt khí to (nếu có) vỡ bớt. Đặt vào nồi cơm điện. Bật nút Cook (Nấu).

Cơ chế hoạt động của nồi cơm điện là sẽ làm nóng ở chế độ Cook đến một mức nhất định (nước cạn, cơm chín) thì chuyển sang chế độ Warm (giữ ấm). Thường thì nhiệt độ ở chế độ Warm này khá thấp, sẽ không đủ để “kích” các hơi khí trong bánh phồng to, giúp cho bánh nở. Cũng không đủ để làm cho bánh chín hẳn và cứng cáp. Vì vậy nên khi nướng bánh bằng nồi cơm điện, cần lưu ý điều chỉnh chế độ Cook & Warm sao cho có đủ nhiệt nướng bánh, không để nhiệt độ xuống quá thấp (có thể sẽ làm cho bánh xẹp ngay từ trong nồi).

Mình lấy ví dụ như nồi cơm nhà mình thì nướng bánh như sau:

• Cho bánh vào nồi, bật Cook. Nồi ở chế độ Cook khoảng 3 – 5 phút thì chuyển sang chế độ Warm
• Để chế độ Warm khoảng 7 – 8 phút, bật trở lại chế độ Cook.
• Nồi ở chế độ Cook khoảng 2 phút thì tự động chuyển về chế độ Warm.
• Đợi tiếp 7 – 8 phút rồi bật trở lại chế độ Cook.

Quá trình trên được lặp lại thêm 2 lần nữa. Như vậy sau lần bật Cook đầu tiên thì có thêm 3 lần bật Cook nữa, mỗi lần cách nhau khoảng 10 phút (3 phút ở chế độ Cook + 7 phút ở chế độ Warm). .

Có khoảng đợi 7 phút vì nồi cơm của mình khi chuyển sang Warm thì không thể bật lại Cook được. Nhưng khoảng chờ này khá tốt vì nó giúp cho nhiệt độ trong nồi cơm được ổn định, không để nhiệt trong nồi quá nóng. Nếu bật Cook liên tục, nồi cơm làm nóng liên tục, có thể sẽ làm cho phần đáy của bánh cháy nhanh, đồng thời bánh nở rất nhanh trong khi kết cấu chưa kịp vững chắc, làm cho bánh xẹp ngay từ trong nồi.

Số lần chuyển Cook – Warm này có thể thay đổi tùy theo loại nồi. Thời gian chờ cũng có thể thay đổi. Nhưng trong khoảng 20 – 25 phút đầu tiên, không được mở nồi vì nhiệt độ thay đổi đột ngột sẽ làm bánh xẹp. Sau lần chuyển Warm thứ 3, các bạn có thể kiểm tra xem thử bánh chín chưa, bằng cách ấn ngón tay lên mặt bánh. Nếu vết lõm phồng trở lại là bánh đã gần chín.

Như với nồi của mình thì sau 40 phút (sau lần chuyển Cook – Warm thứ 4), mình đợi thêm 3 – 5 phút. Khi này bánh co bớt lại và tự róc khỏi thành nồi. Đây cũng là dấu hiệu của việc bánh đã chín. Và việc cuối cùng là lấy bánh ra, đặt bánh lên khay có khe hở, bóc phần giấy lót ở đế bánh cho bánh thoát hơi nước và nguội hẳn.

Mặt cắt của bánh sau khi đã nguội.

Cốt Gateau cơ bản nướng bằng nồi cơm điện này khá ngon. Bánh xốp, mềm, và khá ẩm nhờ nướng bằng nồi. Bánh co lại nhưng không bị lõm mặt, xẹp hoặc thắt eo. Bánh có thể hơi có mùi tanh khi mới lấy ra khỏi nồi, nhưng khi nguội sẽ hết. Bánh có thể dùng làm cốt bánh kem với các loại kem trang trí khác nhau như kem tươi đánh bông, kem topping, kem bơ. Một số công thức bánh tại SD có thể ứng dụng với cốt gateau cơ bản kiểu này là:

• Tiramisu cake
• Tres leche cake
• Gateau dâu & kem tươi 
• Bánh phú sỹ

Tres leche cake với dâu tây & chocolate

MỘT VÀI LƯU Ý THÊM & CÁC THẤT BẠI CÓ THỂ GẶP – NGUYÊN NHÂN & CÁCH KHẮC PHỤC

1. Nồi cơm của mình khá nhỏ, đường kính 16 cm, với công thức 3 trứng bánh ra khỏi nồi cao khoảng 5,5cm. Nếu dùng nồi to hoặc nhỏ hơn, và muốn giữ nguyên độ cao của bánh thì sẽ cần tăng hoặc giảm các nguyên liệu trong công thức bằng cách: tính tỉ lệ diện tích của nồi mà bạn dùng với nồi của mình (16cm). Sau đó, cùng tăng hoặc giảm các nguyên liệu trong công thức theo tỉ lệ diện tích này.

2. Thời gian nướng và số lượng các lần chuyển từ Warm sang Cook có thể thay đổi tùy theo loại nồi và theo độ cao của bánh trong nồi. Nguyên tắc chung là: bột bánh trong nồi càng cao (bánh càng cao) thì thời gian nướng càng lâu và ngược lại. VD: Mình nướng công thức 3 trứng trong nồi đường kính 16cm mất 45 – 50 phút. Nếu bạn nướng cùng ct 3 trứng nhưng trong nồi đường kính 20cm thì thời gian nướng có thể sẽ giảm chỉ còn 30 – 35 phút.

Lưu ý: với các nồi to, không nên nướng bánh quá cao (đổ nhiều bột) vì phần giữa bánh có thể chín chậm trong khi thành bánh đã chín, khô cứng hoặc cháy. Dẫn đến hậu quả là phần giữa bánh bị bết, còn mùi tanh hoặc bánh bị lõm mặt.

3. Thường thì bánh sẽ hết mùi tanh của trứng khi nguội, nhưng để bánh thơm hơn, có thể sử dụng một chút Vanilla. Cho Vanilla vào đánh cùng trứng. Nhưng nên cẩn thận khi dùng vanilla nhân tạo/ vanilla hóa học vì có thể sẽ tạo vị đắng. Tốt nhất là dùng Vanilla chiết xuất tự nhiên.

4. Hai thất bại thường gặp nhất khi làm bánh bằng nồi cơm điện là bánh bị cháy hoặc bánh bị xẹp.

Với trường hợp 1, có thể do nhiệt trong nồi cơm của bạn quá cao. Có thể khắc phục bằng cách lót giấy ở thành và đáy khuôn. Và giãn thời gian chuyển từ Warm sang Cook.

Với trường hợp 2, có thể do một số nguyên nhân như:

• do công thức (ít bột, nhiều chất lỏng)
• đánh bông trứng hoặc trộn bột chưa đúng (sau khi trộn bột xong thì bột loãng và lỏng, có nhiều bọt khí to, bánh nở kém hoặc không nở được, mặt bánh lỗ chỗ)
• mở nồi cơm quá sớm
• nhiệt độ trong nồi quá cao và liên tục cao trong một thời gian dài (vd liên tục ở trạng thái Cook…)
• lấy bánh ra khỏi nồi quá sớm, khi bánh chưa chín hẳn

Chúc các bạn sẽ có những chiếc bánh gateau vàng ươm, xốp mềm và thơm phức từ nồi cơm điện của gia đình. Bài tiếp theo mình sẽ giới thiệu công thức Genoise và Chocolate Genoise làm bằng nồi cơm điện nhé.

————————–

Vui lòng đọc kĩ bài viết và các phản hồi cũ trước khi đặt câu hỏi. Nếu có thất bại hoặc bánh chưa được vừa ý, các bạn có thể chụp hình và gửi cho mình xem, có hình thì nhận xét sẽ dễ hơn là nghe mô tả hiện tượng.

————————–